Almanya’da Kişisel Verilerin Korunması ve Görsel Hakları: Okul Başlangıcında Fotoğraf Çekmek Neden Tartışmalı?

Almanya’da okulların başlangıcı ve özel etkinlikler sırasında çocukların fotoğraflarının çekilmesi, veri koruma kuralları çerçevesinde tartışma konusu olmaya devam ediyor. Genel Veri Koruma Yönetmeliği (DSGVO) ve kişi hakkındaki görsel hakları, kamusal alanda veya özel etkinliklerde fotoğraf çekimi ile paylaşımına dair sıkı kurallar getiriyor. Ebeveynlerin kendi çocuklarını özel amaçlarla fotoğraflaması genellikle serbest olsa da, bu görüntülerin internette veya sosyal medyada izinsiz paylaşılması hukuki yaptırımları beraberinde getirebiliyor.

İçindekiler

• Görsel Hukukuna İlişkin Temel Haklar Genel Bakışı
• Hangi İnsanların Fotoğrafını Çekebilirsiniz?
• Çocukların Fotoğraflarını Yayınlayabilir misiniz?
• Sosyal Medyaya Resim ve Video Yükleme Konusunda Ne Geçerlidir?
• Hangi Durumlarda Fotoğraf İznine İhtiyacınız Yoktur?
• Fotoğrafınız İstem Dışı Yayınlandığında Ne Yapabilirsiniz?

Dikkat, Veri Koruma! Kendi çocuğunuzun okula başlama töreninde fotoğrafını çekmemek ilk başta absürt gelebilir. Ve bu durum sadece fotoğrafta başka kişilerin de yer alması nedeniyle mi? Veri koruma gerekçeleriyle bu tür yasaklar sıklıkla konulmaktadır. Çünkü çocuklar bu süreçte özel bir koruma altındadır. Peki fotoğraf çekmek nerede ve ne zaman serbesttir ve hangi kurallar geçerlidir? Tüm bilgiler burada.

Görsel Hukukuna İlişkin Temel Haklar Genel Bakışı

Fotoğraflar kişisel veri olabilir ve bu durumda Genel Veri Koruma Yönetmeliği’nin (DSGVO) kurallarına tabidir. Ancak bu durum, okulda veya okul etkinliklerinde genel bir fotoğraf çekme yasağı bulunduğu anlamına gelmez. Ebeveynler, başka kurallar aksi bir durum öngörmediği sürece özellikle özel amaçlar için buralarda fotoğraf çekebilirler. Yine de bir okul, fotoğraf çekilmesini yasaklayabilir. Bunun dayanağı ise otomatik olarak DSGVO değil, okul yönetiminin bina ve alan hakimiyeti yetkisidir.

Her insan, kendi resimlerinin yayınlanıp yayınlanmayacağına ilke olarak kendi karar verme hakkına sahiptir. Kendi görseli üzerindeki hak kavramı, fotoğrafların yanı sıra film kayıtları, çizimler ve tablolar için de geçerlidir. Bu hak, mahremiyeti ve kişinin kendi kayıtlarının yayınlanması üzerinde kendi karar verme hakkını korur.

Fotoğrafının veya videoya çekilmesinin çekilmesine rıza gösteren biri, bununla otomatik olarak yayınlanmasına onay vermiş sayılmaz. Bir fotoğrafın veya videonun yayınlanması için ilke olarak ilgili bir izin gereklidir. Bu durum hem klasik medya hem de internet için geçerlidir.

Hangi İnsanların Fotoğrafını Çekebilirsiniz?

İster tatilde, ister yolda veya okul başlangıcında olsun: Yabancılar hızlı bir şekilde bir fotoğrafta yer alabilir. Ancak her kişinin izinsiz fotoğrafı çekilemez veya resmi yayınlanamaz. Belirleyici olan unsur, kendi görseli üzerindeki haktır.

Tanınmış kişlerde ise onların yakın tarih kişileri (güncel tarih figürleri) olarak kabul edilip edilmedikleri önem taşır. Bunlar arasında politikacılar, oyuncular, sporcular, sanatçılar, bilim insanları veya büyük ilgi gören suç vakalarının tarafları yer alır. Özel çevrede ise ilke olarak kendi görseli üzerindeki hak geçerlidir.

Ebeveyn veya yasal vasi olarak, kayıtlar özel kaldığı sürece okul başlangıcı gibi etkinliklerde kendi çocuğunuzun fotoğrafını ilke olarak çekebilirsiniz. Bu durum, arka planda başka çocukların veya yetişkinlerin tesadüfen görülebilmesi durumunda da geçerlidir; yeter ki fotoğrafları sadece yakın aile, arkadaş veya tanıdık çevresinde gösterin.

Çocukların Fotoğraflarını Yayınlayabilir misiniz?

İlke olarak yalnızca ebeveynlerin ve – çocuğun yaşına ve olgunluğuna bağlı olarak – çocuğun da rızasıyla mümkündür. Reşit olmayan çocuklarda ebeveynler ve çocuk, bir fotoğrafın yayınlanıp yayınlanamayacağına birlikte karar vermelidir. Burada belirleyici olan, çocuğun rızasının anlamını ve sonuçlarını anlayıp anlayamayacağıdır. Bunun için kesin bir yaş sınırı bulunmamaktadır.

Sosyal Medyaya Resim ve Video Yükleme Konusunda Ne Geçerlidir?

Sosyal ağlara fotoğraf ve video yüklerken veya WhatsApp gibi mesajlaşma uygulamaları üzerinden gönderirken de fotoğrafta yer alan kişilerden önceden izin almanız gerekir.

Özellikle çocukların fotoğrafları söz konusu olduğunda ebeveynler, fotoğrafları nerede ve nasıl yayınlayacaklarını dikkatlice düşünmelidir. İnternete bir kez yüklenen bir fotoğrafın tamamen geri alınması zordur. Ayrıca fotoğraflar; isim, okul, ikametgah yeri veya bulunulan yer gibi bilgilerle birlikte bir çocuk hakkında çok şey ele verebilir. Federal Veri Koruma Komiseri bu nedenle çocukların kişisel bilgilerinin mümkün olduğunca internette paylaşılmamasını tavsiye etmektedir.

Ebeveynler, kamuya açık sosyal medya profilleri konusunda özellikle dikkatli olmalıdır. Görseller buralarda orijinal bağlamından koparılabilir ve başka amaçlar için kullanılabilir. Kimlik hırsızlığı riski ve çocuk fotoğraflarının kötüye kullanım riski de bir tehlike oluşturmaktadır.

Hangi Durumlarda Fotoğraf İznine İhtiyacınız Yoktur?

Onay olmaksızın belirli durumlarda fotoğraflar yayınlanabilir, örneğin:

Ancak bu durumlarda dahi yayınlanma, fotoğraflanan kişinin veya yakınlarının meşru menfaatlerini ihlal etmemelidir. Konserlerde ve diğer etkinliklerde ayrıca etkinlik düzenleyicisinin olası fotoğraf ve yayın yasaklarına uymanız gerekmektedir.

Fotoğrafınız İstem Dışı Yayınlandığında Ne Yapabilirsiniz?

Size veya çocuğunuza ait bir fotoğrafın izinsiz yayınlanması durumunda, mağdurların Alman hukukuna göre durdurma (ihtar/men) ve bazı koşullar altında tazminat talep etme imkanları bulunmaktadır.

Durdurma talebi ilk olarak mahkeme dışı yollarla, örneğin bir ihtarname ile uygulanabilir. Acil durumlarda ihtiyati tedbir kararı da söz konusu olabilir.

Resimleri, fotoğrafları veya videoları izin almadan yayan veya alenen gösterenler, para cezası veya bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılabilir.