ABD’nin İran Stratejisinde Değişim: Tahran Üç Cephede Savunmada
Washington ve Tahran arasındaki çatışmalarda, ABD Başkanı Donald Trump’ın bugüne kadarki savaş bilançosu zayıf kalırken, İran üç farklı cephede giderek savunmaya çekiliyor. ABD güçleri Hürmüz...
Washington ve Tahran arasındaki çatışmalarda, ABD Başkanı Donald Trump’ın bugüne kadarki savaş bilançosu zayıf kalırken, İran üç farklı cephede giderek savunmaya çekiliyor. ABD güçleri Hürmüz Boğazı’ndaki ablukayı kısmen etkisiz hale getirirken, İran ekonomisini hedef alan yeni yaptırımlar ve finansal baskılar artırılıyor. Uzmanlar, Tahran yönetiminin ekonomik kriz ve olası toplumsal baskılar nedeniyle zor bir döneme girdiğini belirtiyor.
Washington ve Tahran – 80 yaşındaki Donald Trump’ın bugüne kadarki savaş bilançosu sönük kalıyor: Mulla rejimi, savaşın başındaki üst düzey suikastlara rağmen hayatta kalmayı başardı; Hürmüz Boğazı ile dünyanın en önemli petrol damarlarından birini bloke etti ve yükselen akaryakıt fiyatları üzerinden ABD Başkanını kendi ülkesinde de baskı altında tuttu. Müzakereler başarısızlıkla sonuçlandı, azalan füze stokları ABD’nin operasyonel hazırlığını zayıflattı. Trump’ın tehditleri görünür bir atılım olmaksızın etkisiz kaldı. İran hatta daha güçlü göründü.
Ancak şimdi ibre tersine dönmüş olabilir. Tahran üç cephede giderek savunmaya konuma düşüyor! Trump sonunda yine de zafer kazanabilir mi? Büyük analiz:
ABD, İran’ın Hürmüz Silahını Etkisiz Hale Getiriyor
ABD kuvvetleri, İran’ın en önemli baskı aracı olan Hürmüz ablukasını en azından kısmen etkisiz hale getirdi. Her gece 20 kadar petrol tankerine güneydeki gizli bir güzergah üzerinden boğazdan geçiş yaptırılıyor. ABD’li güvenlik uzmanı Jonathan Schroden, BILD’e yaptığı açıklamada, “Hacim hâlâ savaş öncesi seviyenin oldukça altında yer alsa da, dünya halkı için savaşın ekonomik sonuçlarını – örneğin daha yüksek yakıt ve gıda fiyatlarını – biraz hafifletmesi muhtemeldir” dedi.
İran Ekonomik Olarak Kan Kaybetmeli
Aynı zamanda ABD ablukası İran limanlarına ve özellikle Tahran’ın en önemli döviz kaynağı olan petrol ihracatına yöneliktir. ABD savaş gemileri İran kıyılarına giden yük gemilerini ve tankerleri uyarıyor, gemileri durduruyor ve kısmen el koyuyor. Strateji net: Rejimin ekonomik olarak kan kaybetmesi amaçlanıyor. Schroden, “Washington görünüşe göre İran liderliğinin bu sayede kendi nüfusunun baskısı altında da daha fazla kalmasını umuyor” diyor.
Gerçekten de mollalar halihazırda derin bir krizin içinde bulunuyor: IMF’ye göre gıda ürünleri bir önceki yıla göre yüzde yüzden daha pahalı. Ekonominin 2026 yılında yüzde 6,1 oranında küçülmesi bekleniyor.
Trump Finansal Savaşı Başlatıyor
Ve Trump finansal kıskacı da sertleştiriyor. Hedefte Tahran’ın yaptırımları delmesine yardım eden devletler, şirketler, bankalar ve kuruluşlar yer alacak. Schroden, İran savaşının üçüncü aşamasından şimdiden bahsediyor ve “Ekonomi ve finans savaşında, belirgin şekilde daha güçlü olan ABD’nin genel olarak daha uzun soluklu olması gerekir” görüşünü dile getiriyor.
Eski ABD Hazine Bakanlığı yetkilisi ve yaptırım uzmanı Kerri Bitsoff ise aşırı beklentilere karşı uyarıda bulunuyor. Sürgün yayın organı Iran International’a konuşan Bitsoff, “Yaptırımlar tek başına bir rejimi deviremez” dedi. Buna rağmen raporlara göre Tahran’da yeni kitle protestoları korkusu büyüyor. Sokaklardan yeniden baskı gelmesi durumunda, bu Trump’ın yeni stratejisinin gerçekten işe yaradığının ilk net işareti olacaktır.
Jonathan Schroden bir ABD güvenlik uzmanı ve askeri analisttir. Deniz Piyadeleri’ Deniz Kuvvetleri Analizleri Merkezi’nde (CNA) araştırma direktörü olarak çalışan kıdemli gazi, özellikle ABD askeri stratejileri, çatışma analizleri ve Orta Doğu’daki operasyonlar üzerine çalışmalar yürütmektedir.
